De tijd

Voordat een nieuw model wordt geïntroduceerd is het nodig om het driedimensionale denken even plaats te laten maken voor het vierdimensionale denken. Met name het idee dat zowel het heden, het verleden als de toekomst tegelijk bestaan. Zonder dit standpunt is naar mijn mening het lichaam-geest probleem niet voldoende en tot tevredenheid stemmend op te lossen. Hoewel het nieuwe model niet alles verklaart, zal het toch leiden tot een meer oplossen van het lichaam-geest probleem. Sterker nog: omdat ik geloof dat de Natuur het toch voorelkaar heeft gekregen, én dat het lichaam-geest probleem zonder dit model (of iets vergelijkbaars) niet voldoende opgelost kan worden, leidt ik hieruit af, dat de materiële werkelijkheid uit vier dimensies bestaan en bovendien dat ze allemaal tegelijk bestaan. Hierbij laat ik wel even de overige 7 to 8 dimensies buiten beschouwing, die volgens de quantummechanica en de snarentheorie moeten bestaand (echter deze diemnsies zijn wel cyclisch en microscopisch klein ingerold).

De natuurkundige tijd (definitie)

Dit is de meetbare tijd. Deze tijd voegt een extra dimensie toe aan de bestaande drie ruimte-dimensies.

De ruimte-tijd (definitie)

De drie ruimte-dimensies met de tijd-dimensie vormen samen 4 dimensies. Dit is de zogenaamde de ruimte-tijd. Een punt in deze ruimte-tijd bestaat dan ook uit 4 coordinaten (JBET o:). Voor deze ruimte geldt de Algemene Relativiteits theorie van Einstein.
Soms wordt de tijd-dimensie uitgelegd als een negatieve dimensie. dit komt door het volgende:
De "afstand" tussen twee punten A en B in ruimte-tijd kan beschreven worden door de volgend formule:
d = (xa - xb)^2 + (ya - yb)^2 + (za - zb)^2 - (ta - tb)^2
Hierbij ligt B later (verder in de tijd) dan A.
als d groter is dan 0, dan is punt B te bereiken vanuit punt A, lager dan de lichtsnelheid.
als d gelijk is aan 0, dan is punt B te bereiken vanuit punt A alleen met de lichtsnelheid.
als d kleiner is aan 0, dan is punt B nooit te bereiken vanuit A.
In de formule moet (ta - tb)^2 juist afgetrokken worden, vandaar de negatieve dimensie.

De gewoonte van het driedimensionale denken

Alhoewel we wel weten dat de ruimte en tijd samen uit 4 dimensies bestaand, denken we gewoonlijk in drie dimensies. Voor het alledaagse is dat ook belangrijk, en we zijn daarvoor "gebouwd". Maar wanneer we alles diepgaander gaan beschouwen, kan dit een belemmering vormen, ofwel een blokkade tot een bepaalde andere manier van kijken.
Het is goed om tijdelijk het driedimensionele denken uit te schaken, ten gunste van de 4 dimensionale blik. In het driedimensionale denken hebben we het bijvoorbeeld over een bewegende voor dat van A naar B beweegt, niks mis mee, maar je zou dat ook kunnen zien als een "stilstaande" 4 dimensionale voorwerp dat punten A en B doorsnijden.
Dit heeft nogal wat consequenties, wat later zal blijken.
binnen dit betoog zal ik zoveel mogelijk de vierdimensionale blik (proberen te) gebruiken. Zelf stel ik me dan een ruimte voor waarbij één ruimte dimensie (hoogte) is weggelaten, de denkbeeldige hoogte gebruik ik dan als de tijd-dimensie, waarbij "vroeg" hoger ligt dan "laat".

Het begrip "nu"

"nu" is een vaak gebruikt woord. Het wordt haast "automatisch" gebruikt. Het komt er op neer dat verwezen wordt naar de tijdstip dat precies hetzelfde is als waarin de spreker en evetueel de daarzijnde luisteraarzich bevinden. De betekenis van het 'nu" is afhankelijk van wanneer het wordt uitgesproken. Wanneer het "nu" wordt vastgelegd en de lezer/luisteraar dit woordje leest of hoort, maar niet weet wanneer dat is vastgelegd, dat heeft dat woord ook geen enkele betekenis.

Een mop:

Jantje krijgt van de boer de opdracht om op de kip en de eieren te letten. Wanneer de kip een ei legt, dan moet Jantje op de ei schrijven op welke dag deze is gelegd.
Wanneer de boer een week later terugkomt, en de eieren bekijkt dan kijkt hij verschrikt op: op elke ei staat vandaag geschreven.

Het denkbeeldige globale "nu"

Als we over het "nu" hebben, dan is dat het "nu" dat we met elkaar delen. We zitten allemaal tegelijk in dat "nu". Het "nu" is als het ware een plat vlak. Daarboven zit de toekomst, daaronder het verleden. Echter, helaas is dat niet helemaal zo. Als je naar de maan kijkt, is dat niet de huidige maan, maar die van een paar seconde geleden. De zon die van 8 minuten gelden. En de sterren die van vele jaren ervoor. Hoe verder je kijkt, hoe verder in het verleden. Het "nu", of beter "jouw nu" is kegelvormig, de punt in het nu en met de rand naar het verleden. Datgene boven de kegel is datgene wat je (nog) niet kan waarnemen. Daaronder waar je in principe al kennis van hebt kunnen nemen, of hebt genomen. Die kegel is speciek voor die waarnemer, en is niet te delen met anderen. Die kegel is zelfs specifiek voor elk vierdimensionaal punt in de ruimte-tijd. M.a.w. een waarnemer op een bepaald moment. Die kegel van verder gekromd worden door de aanwezige massa in de ruimte, volgens de Algemene Relativiteits Theorie.

Het fysieke lokale nu.

De (punt van de) bovengenoemde kegel hoort dus bij het lokale nu, wat dus hetzelfde is als een vierdimensionaal punt.

De ontmanteling van de bewegende driedimensionale wereld

Hieronder wil ik het begrip "bewegende driedimensionale" elimineren, dit kan pas, als dit vervangen kan worden door iets beters. Naar mijn mening is de statische, deterministische vierdimenale wereld een beter begrip.

oorzaak van ons bewegend-driedimensionaal denken

Onze hersenen zijn pragmatisch ingericht, we kunnen ons toch niet op onze wil in een vierde (tijd) dimensie verplaatsen, om onze overlevingskansen te vergroten. De evolutie heeft ons gemaakt tot een "dynamisch-driedimensionaal" denkende wezens. Daardoor "vergeten" we dat we eigenlijk in een vierdimensionale wereld leven, en vooral ook dat we zelf vierdimensionaal zijn! Dergelijke manieren van denken als het vierdimensionaal denken zijn ons binnen het dagelijks leven vreemd en we zijn hiertoe ook niet geŰvolueerd, want natuurlijk zou deze exotische manier van denken ons in het verleden niet helpen te overleven.

werking van ons bewegend-driedimensionaal denken

Een systeem kan alleen beweging detecteren als het stateful is d.w.z een geheugen heeft. het zal ons niet verbazen dat onze hersenen stateful is. Wanneer we naar een bewegend voorwerp kijken, dan worden recente waarnemingen vergeleken met waarnemen van vlak ervoor. Beide waarnemingen moeten dan op verschillende plaatsen in onze hersenen gecodeerd zijn. In feite is er een interne "zintuig" in de hersenen, waarvan de input de meest recente (visuele) waarnemening zijn. Voordat de veroudere waarnemingen overschreven worden, worden ze eerst naar een ander deel verplaatst binnen het "zintuig". Meteen erna komen er recente gegevens. In feite is er een soort van queue in het "zintuig", waarbij de waarnemingen als treintjes langskomen. Temporele gegevens worden spatieel gemaakt in onze hersenen. Pas dan kunnen oude en recente waarnemingen vergeleken worden en het "zintuig" geeft "bewegings"-signalen af. Wanneer deze verder worden verwerkt ervaren we "beweging".
Het volgende bekende geval illustreert dat je zelfs die "treintjes" kan waarnemen. Als twee mensen praten terwijl je er niet bewust op let, en je naam wordt hoorbaar gebruikt, dan wordt je door het horen van jou naam opeens bewust van dat praten, op dat moment "hoor" je ook die paar woorden ervoor die voorafgaan aan je naam. Die woorden zaten al een tijdje onbewust in je hoofd, zijn dus (voor heel korte tijd) opgeslagen in de hersenen. Door het horen van je naam, worden ook de oude woorden verder verwerkt in de hersenen, terwijl dat zonder de naam niet zou zijn gebeurd.

[Het]-[probleem]-[laat]-[ik]-[door]-[Joris]-[oplossen]
oud                                     nieuw | toekomst 
                                             oor
Bovenstaand treintje loopt van rechts naar links.

Waarom elimineren en niet reduceren van de bewegende driedimensionale wereld?

De bewegende driedimensionale wereld ontkent eigenlijk het bestaan van het verleden en toekomst, ze zijn slechts semantische begrippen. Daarom is naar mijn mening dat begrip fout. Ik geloof wel dat verleden en toekomst echt bestaan. Bovendien zijn een aantal zaken zaken binnen de bewegende driedimensionale wereld niet te verklaren, terwijl dat binnen de vierdimensionale wereld dat wel kan. Binnen de bewegende driedimensionale wereld is het probleem van "other minds" niet bevredigend op te lossen. Daniël Dennett neemt dan ook afstand van het begrip Zombie. Zolang we de driedimensionale wereld handhaven, zal daar nooit een naar mijn mening bevredigende oplossing komen. Hoog tijd voor de vierdimensionale wereld, door de driedimensionale wereld te elimineren! Want binnen de vierdimensionale wereld kan het probleem van "other minds" beter verklaard worden, op een manier die eerder in feite is gedaan. Vergelijk: Zolang we vasthouden aan de Newtonsiaanse bewegingswetten, kunnen we een aantal verschijnselen uit de natuur ook nooit verklaren. In feite zijn de Newtonsiaanse wetten geëlimineerd, door ze te vervangen door de relativiteitstheorie.

terug naar Metabewustzijn

pagina

datum: 1 mei 2012
door: Joris Brouwer